نسخه چاپ سنگی «رساله نخبه»، اثر علّامه محمدابراهیم کرباسی، از مفاخر دانشمندان امامیه در سده سیزدهم هجری که در سال 1254 قمری چاپ و منتشر شده است، در کتابخانه وزیری یزد (وابسته به آستان قدس رضوی) نگه‌داری می‌شود.


کارشناس کتاب‌های چاپ سنگی کتابخانه وزیری یزد با بیان این مطلب گفت: ”این رساله که به زبان فارسی است، توسط احمد خوانساری به خط نسخ خوش کتابت شده و در سال 1254 قمری (پنج سال پس از ورود صنعت چاپ سنگی به ایران) در تهران به سعی و اهتمام عبدالمحمد طهرانی لواسانی در اندازه 5/14 در 5/23 سانتی‌متر (قطع رقعی) به چاپ رسیده است“.

 

منوچهر آراسته خاطرنشان کرد: ‏”این نسخه با «بسمله ... ح‍م‍د و ث‍ن‍ای‌ ب‍ی‌‍‌ح‍د و اح‍ص‍ا، م‍خ‍ص‍وص‌ ب‍ارگ‍اه‌ ک‍ب‍ری‍ایی اس‍ت‌ ک‍ه‌ ج‍واه‍ر ب‍ح‍ار م‍ع‍رف‍ت‍ش‌ ک‍ن‍زال‍ف‍وائ‍د...» آغاز شده و با عبارت‌های «... از ک‍س‍ی‌ ک‍ه‌ در ذمّ‍ه‌ او روزه‌ واج‍ب‌ ب‍اش‍د، م‍گ‍ر آن ک‍ه‌ ق‍ادر ن‍ب‍اش‍د ب‍ر واج‍ب‌ ک‍ه‌ ج‍ای‍ز اس‍ت»، به پایان رسیده است“.

 

وی به معرفی رساله نخبه پرداخت و گفت: ”رساله حاضر در واجبات و مهمّات از فروع دینی، مشتمل بر چهار «مقصد» برای احکام چهار موضوعِ «طهارت»، «صلات»، «زکات و خمس» و «صوم» است و هر مقصد دارای چند باب و هر باب، مشتمل بر فصول است“.

 

آراسته افزود: ”«مقصد اوّل» در مورد طهارت است و در آن چند مبحث وجود دارد: مبحث اوّل در طهارت از حدث است که عبارت از وضو، غسل و تیمّم باشد و در آن سه باب است. مبحث دوم در طهارت از خبث است و در آن چند باب است. «مقصد دوم» در نماز است و در آن چند مبحث وجود دارد: مبحث اوّل در مقدّمات نماز است و در آن چند باب است. «مقصد سوم» در زکات مال و بدن و خُمس است و در آن سه مبحث وجود دارد. «مقصد چهارم» نیز در صوم (روزه) است“.

 

وی نویسنده «رساله نخبه» را دانشمند عابد، زاهد، اصولی نامدار، مجاهد و احیاگر حوزه علمیه اصفهان، آیت‌الله علّامه حاجی محمدابراهیم کرباسی، مشهور به حاجی کلباسی، از مفاخر دانشمندان امامیه و از مراجع بزرگ شیعه در سده سیزدهم هجری دانست و افزود: ”محمدابراهیم در 19 ربیع‌الثانی سال 1180 قمری (مطابق با 1145 خورشیدی) دیده به جهان گشود. ده ساله بود که پدرش را که نخستین معلّم و مربّی او نیز بود، از دست داد. محمدابراهیم در خانه حکیم بیدآبادی و زیر نظر و هدایت او بزرگ شد و مراتب اخلاقی و سلوک و درجه‌های علمی و معرفتی خود را طی کرد تا این که به امر استاد و مربّی‌اش حکیم بیدآبادی، روانه زیارت خانه خدا شد و در محضر استادان بزرگ حوزه‌های علمیه اصفهان، نجف، کربلا و کاشان به عالی‌ترین مراتب علم و عمل دست یافت“.

 

بر اساس اعلام روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی، کتابخانه وزیری یزد (وابسته به آستان قدس رضوی)، دارای حدود 4700 دست‌نویس کهن (نسخه خطی)، 220 هزار جلد کتاب چاپی، شش هزار کتاب چاپ سنگی و بیش از شش هزار نسخه نشریه ادواری است و تعداد اعضای فعّال آن در حال حاضر، حدود هجده هزار نفر است.