در همایش چهاردهمین بزرگداشت حامیان نسخه های خطی که در کتابخانه ملی برگزار شد، علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، پیامی درخصوص ضرورت برقراری ارتباط میان کتابخانه های دنیای اسلام بر ایجاد مجموعه غنی نسخ خطی و حفظ نسخ خطی به عنوان هویت نامه فرهنگ و تمدن ملت، ارائه کرد.


وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در ابتدای سخنرانی به تقدیر و تشکر از برگزارکنندگان همایش پرداخت و  در ادامه گفت: اینکه امروز در حضور شما اهل علم و ادب حضور پیدا کردم، توفیقی است برای من و جا دارد از همه دست اندرکارن برگزاری این همایش تشکر کنم.

امروز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی آمادگی دارد تا در جهت حمایت از فرهنگ، هرگونه حمایت مادی و معنوی را انجام دهد. و در این راستا، ثبت انجمنهای فرهنگی نیز برخلاف گذشته، در مدت کوتاهی انجام خواهد شد.

وی افزود: امیدوارم در جهت تحقق اهداف خود، همگی دست به دست هم داده تا بتوانیم مجموعه ای بزرگ از کتابشناسان تشکیل دهیم؛ لازم است همه کتابخانه هایی که در دنیای اسلام، حاوی نسخه های خطی است را به هم مرتبط کرده و مجموعه ای پرافتخار ایجاد کنیم.

پیام علی جنتی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت چهاردهمین همایش بزرگداشت حامیان نسخ خطی به شرح زیر است:

"کتاب و قلم، نگاهبان و  نگاهدار علم و حکمت و فرزانگی و روشنی بخش محفل اندیشوران و فرزانگان است. لذا هر آنچه که در فرآیند این نگاهبانی و نگاهداری قرار دارد، به همان میزان، از ارزش و ستایش برخوردار است.

نسخه های خطی به عنوان یکی از کهن ترین ابزار انتقال دانش و حکمت و فرهنگ، جایگاهی بی همتا در همه فرهنگهای بشری دارند، دست نوشته هایی که ما را با چیستی و چگونگی علم و فرهنگ گذشته آشنا می سازند و هویت فرهنگی ریشه دار و افتخارآفرین پیشینیان را فرایاد ما می آورند.

این گونه است که باید نسخه های خطی را هویت نامه فرهنگ و تمدن یک ملت به شمار آورد. از همین منظر، نسخه های خطی اسلامی و ایرانی، تبارنامه فکری و فرهنگی مسلمانان و به ویژه ایرانیان مسلمان است. از همین روی، شناخت و بهره وری از سنت اصیل و دیرپای اسلامی و ایرانی، جز با شناسایی دقیق و نگاهداری دقیق و درست نسخه های خطی میسر نیست.

پیداست که حفظ و نگاهداری و مرمت این اشیاء نفیس فرهنگی و تمدنی، گام نخست برای بهره مندی از این ذخایر ارزشمند است؛ این گام نخست، پایه و پشتوانه ای است که بتوان گام های بعدی را بهتر، کارآمدتر، صحیح تر و سریع تر برداشت.

این فرآیند در مراحل بعدی با فعالیت های دیگری پیگیری می شود، از جمله: تصویربرداری دیجیتالی از نسخه ها و اسناد و امکان دسترسی پژوهشگران بدانها، معرفی و فهرست نگاری منابع مکتوب و بالاخره مقابله و تصحیح و تحقیق روشمند و عالمانه آنها.

این گامها که سپری کردن هرکدام وابسته به کوششهای دانشمندانی کاردان و نیازمند صرف سالها از عمر گرانبها همراه با تتبع و تعلیم ایشان است، هریک پله های نردبان ترقی و تعالی فرهنگی به شمار می آید، تا آثار و مآثر پیشینیان دانشور و متفکر خود را بهتر بشناسیم.

پس از شناخت صحیح، اصیل و آگاهانه است که می توانیم به بازاندیشی و تحلیل در سنت گذشته بنشینیم، محاسن آن را تقویت کنیم و همچون چراغی فراراه آیندگان قرار دهیم. از ضعفها و کاستیها درس بیاموزیم و در جبران و ترمیم آنها بکوشیم.

این شناخت و تحلیل سنتها و میراث گذشته، نمودار ساختن برجستگی ها و رفع کاستی ها، از سویی گذشته پرافتخارمان را زنده می کند و نیرویی دوچندان برای پیمودن مسیر دشوار و طولانی آینده فراهم می آورد و از سوی دیگر این نکته را به ذهن و ضمیر ما القاء می کند که همواره باید رو به آینده داشت و با بهره برداری از گذشته، مسیر روشن تری برای آینده رقم زد.

زیرا یک لحظه توقف در گذشته به منزله سالها عقب ماندن از پیشرفت آینده است. حیات هر ملی در پاسداشت گذشته پرافتخار جز با ادامه مسیر و گسترش مزرهای دانایی و علم میسر نیست.

اینجاست که می باید تاکید کرد تحقیق در نسخه های خطی، گامی بنیادین برای پیشرفت بسیاری از حوزه های علوم انسانی و اسلامی است.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، از همین منظر به حلقه های به هم پیوسته حفظ و نگهداری، مرمت و تصویربرداری، تصحیح، تحقیق و نشر متون ویراسته و چاپهای عکسی نسخه های خطی به عنوان گام هایی فرهنگ ساز و تمدن آفرین می نگرد و تلاش عالمانه همه دانشوران، محققان و استادان این عرصه ها را به عنوان فعالیتهای فرهنگی بنیادین که دشوار و زمان بر اما ضروری و اساس بسیاری از تحقیقات بعدی است قدر می نهد و حمایت از آنها را وظیفه خود می داند.

همایش حامیان نسخ خطی، از آن رو که عهده دار بزرگداشت و تجلیل و مهمتر از آن، معرفی حوزه های گوناگون این عرصه به جامعه است، قطعا گامی مفید و مثمرثمر در این زمینه خواهد بود.

همایش حامیان نسخ خطی امسال، به طور خاص مزین به نام محقق پرتلاش، کتابشناس خبیر و دانشمند دلبسته فرهنگ و تمدن اسلام و ایران، مرحوم حجت الاسلام و المسلمین حاج شیخ عزیزا... عطاردی است.

بزرگمردی که به شوق علم و دانش، در حوزه های متعدد نسخه های خطی، از شناسایی و تصویربرداری در کشورهای دور و نزدیک گرفته تا بازخوانی و تصحیح و تحقیق آنها، یک تنه اما استوار و راسخ، قدمهای استواری برداشت.

علاوه بر این کوششهای آن ارجمند در زمینه نسخه های خطی و تتبع در متون گذشته، او در بازشناسی هویت گذشته ایران و بویژه در ناحیه خراسان، منطقه به منطقه، شهر به شهر و روستا به روستای خراسان بزرگ را درنوردید تا بتواند با درک درست تاریخی از جغرافیای فرهنگی ایران زمین، برای نسل بعدی چراغی در راه شناخت تمدن افتخارآفرین گذشته برافروزد.

من مقام شامخ این شخصیت فرهنگی را به طور خاص ارج می نهم و امید دارم که تحقیقات او پشتوانه گامهای بعدی جوانان این مرز و بوم در سالهای آینده باشد و امیدی را زنده کند که همپای تدبیر، مایه سرافرازی و سربلندی روزافزون و پیوسته ایران اسلامی باشد."

گفتنی است در چهاردهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطی از 68 نفر تلاش گران این عرصه با لوح تقدیر، قدردانی شد.