حجت ‌الاسلام و المسلمین مصطفی درایتی، مدیر مسئول مؤسسه فرهنگی الجواد (ع) و پژوهشگر حوزه نسخ خطی،‌ با اشاره به ضرورت فهرست‌ کردن تمامی نسخه‌های خطی فارسی در همه کتابخانه ‌های جهان گفت:‌ ایران به عنوان ام ‌القرای جهان زبان فارسی باید این کار را بر عهده بگیرد،‌  90 سال پیش مرحوم سعید نفیسی طرح اولیه این کار را مطرح کرد،‌ اما تاکنون این طرح اجرایی نشده است.


ایران به عنوان بزرگترین کشور فارسی زبان دنیا باید آثار مکتوب زبان فارسی در همه کشورهای دنیا را شناسایی کرده و فهرست‌ کند،‌ یکی از آرزوهای من همواره این بوده که به این مهم نائل شوم،‌ اما محدودیت‌ های این کار زیاد است. در حال حاضر برنامه‌ ریزی برای فهرست‌ نویسی تمام نسخ خطی فارسی در دیگر کشورها را انجام داده و مقدمات امر را فراهم کرده ‌ایم. پیشتر در تدوین فهرستگان نسخه ‌های خطی ایران (فنخا) تعداد 150 هزار عنوان نسخه خطی ایران را فهرست ‌نویسی کردیم. طبق برآورد انجام شده به نظر می ‌رسد که همین میزان نسخه خطی فارسی را هم در دیگر کشورها داشته باشیم.

 مدیر مسئول مؤسسه فرهنگی الجواد (ع) از آغاز فهرست ‌نویسی برخی از نسخ خطی فارسی در دیگر کشورها خبر داد و یادآور شد: چندی پیش در دارالکتابة مصر تعداد سه هزار نسخه خطی فارسی را شناسایی کردیم. همین میزان در کشورهایی مانند ترکیه، پاکستان، تاجیکستان، افغانستان و کشورهای اروپایی باید وجود داشته باشد. بخش عمده ‌ای از این نسخ نیز در شبه‌ قاره نگهداری می ‌شود که ضعیت و شرایط مناسبی ندارند و علاوه بر این، دسترسی پژوهشگران به آنها نیز آسان نیست.

 درایتی تأکید کرد: ما مؤسسه کوچکی هستیم، انجام فهرست نویسی با این ابعاد پراکنده و حجم بزرگ، برای چنین مؤسسه ‌ای می ‌تواند دشوار باشد، از این رو درخواست مساعدت به برخی از مراکز متولی امر مانند کتابخانه ملی دادیم. امیدواریم که با همکاری چنین نهادها و سازمان‌هایی این امر مهم زودتر محقق شود. ایران پایتخت زبان فارسی است و این امر مهم هم باید از سوی این کشور انجام شود.

 این کار هرچند پرهزینه و سنگین است، اما بیش از هر چیز دیگری به آدم دغدغه‌ مند و همت نیاز دارد. فهرست‌ نویسی این منابع می ‌تواند تأثیرات بزرگ و قابل توجهی بر فرهنگ و زبان فارسی داشته باشد. از یک سو از فراموشی آنها جلوگیری می ‌کند و از سوی دیگر منبعی برای پژوهشگران و مشتاقان زبان فارسی خواهد بود.