در نشست تخصصی «پژوهش های ایرانی در سنت پترزبورگ»  که امروز سه شنبه 22 مردادماه در ساختمان آرشیو ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی برگزار شد، دکتر «گودرز رشتیانی» نسخه پژوه و دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی از وجود بیش از 4 هزار نسخه خطی فارسی در روسیه خبر داد.


در این نشست که جمعی از تاریخ پژوهان، نسخه پژوهان و ایران شناسان حضور داشتند، وی گفت: سن پترزبورگ دارای 4 مرکز آرشیوی بزرگ شامل انستیتوی نسخ خطی آکادمی علوم پترزبورگ، کتابخانه ملی روسیه ، دانشگاه دولتی پترزبورگ و آرشیو تاریخی روسیه  است که کتابخانه ملی روسیه سهل الوصول ترین کتابخانه در دسترسی به اسناد و منابع است.

 رشتیانی که 15 ماه در سن پترزبورگ روسیه به تحقیقات تاریخی در خصوص روابط ایران و روسیه از دوره صفویه پرداخته است، با اشاره به وجود 15 آرشیو فدرال و 45 آرشیو غیرفدرال وابسته به سازمان ها و وزارتخانه ها در روسیه گفت: آرشیو دولتی  تاریخ اجتماعی-سیاسی روسیه بزرگترین مرکز آرشیو روسیه و شاید دنیاست و در این مرکز بیش از 2 میلیون پرونده و 40 میلیون برگ سند نگهداری می شود.

 وی افزود: کلیه اسناد کشور روسیه تا سال 1917 در این مرکز نگهداری می شود و در این مرکز بخشی تحت عنوان روابط ایران و روسیه به شماره 77 قرار دارد که این بخش به سه بخش تقسیم می شود و بر اساس دوره های زمانی تقسیم بندی شده است. در این آرشیو 1500 پرونده در بیش از 40 هزار برگ با موضوع ایران وجود دارد که بخشی از آن ها اصل فرامین پادشاهان قاجار است.

 رشتیانی اظهار کرد: در بخش آرشیوهای غیرفدرال آرشیو سیاست خارجی امپراتوری روسیه وابسته به وزارت امور خارجه روسیه نیز اسناد فراوانی در خصوص ایران وجود دارد که مربوط به دوره شوروی تا سال 2005 است.

 وی با بیان این که روسیه از نظر داشتن آرشیو و حجم اسناد شاخص است، ادامه داد: با توجه به اینکه روسیه تحولات و جنگ های فراوانی را تجربه کرده، هیچ سند مهمی در تاریخ روسیه نیست که از بین رفته باشد.

 رشتیانی به معرفی انستیتو نسخ خطی آکادمی علوم پترزبورگ نیز پرداخت و افزود: در این مرکز بیش از 10 هزار نسخه خطی به زبان عربی و 4 هزار و 200 نسخه خطی به زبان فارسی وجود دارد که در فهرست تفصیلی ده جلدی که توسط روس ها منتشر شده ، 1100 نسخه از نسخ فارسی معرفی شده اند.

 وی ادامه داد: مخزنی ویژه اسناد فارسی نیز در این مرکز وجود دارد که بیش از دو هزار برگ سند در آن نگهداری می شود و کلیه آن ها فهرست نویسی شده است.

 این نسخه شناس و دکترای تاریخ ایران دوره اسلامی با اشاره به آرشیو شرق شناسان در انستیتو نسخ خطی آکادمی علوم پترزبورگ ادامه داد: همه چهره های شاخص در حوزه های مختلف بعد از مرگشان موظف هستند سندهایشان را تحویل این آرشیو دهند و همه شرق شناسان از قرن نوزدهم آرشیو اسنادشان را به این مرکز تحویل داده اند.