دکتر «فرید قاسملو» گفت: نسخه­های خطی موجود در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک در نوع خود بی­نظیر است. از نظر من این کتابخانه را می­توان در ردیف چهار کتابخانه برتر کشور در زمینه نسخه­های خطی دانست.


رواج پزشکی دوره اسلامی اتفاق خوبی است. برنامه­هایی مثل برنامه موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک در حوزه طب سنتی ایرانی- اسلامی به ویژه بزرگ‌داشت هزاره تالیف کتاب ارزشمند «قانون در طب» ابن سینا هم در این زمینه کار نتیجه‌بخشی است». این را دکتر «فرید قاسملو» عضو گروه طب اسلامی و طب سنتی فرهنگستان علوم پزشکی ایران می­گوید و به برگزاری نمایشگاه­های گوناگون در زمینه طب سنتی در دهه کرامت در موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک اشاره می­کند. با او درباره پزشکی سنتی ایرانی- اسلامی و آثاری که در این زمینه در متون کهن وجود دارد به گفت‌وگو نشسته­ایم.

 

 

او درباره نسخه­های خطی موجود در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک می‌گوید: «این مجموعه در نوع خود بی­نظیر است. من در این گنجینه کتاب­ها و نسخه­هایی خطی دیده­ام که در هیچ‌یک از کتابخانه­های دیگر شبیه و نظیری ندارند. البته معمولا نسخه­های خطی هر کتابخانه­ای در نوع خودش کم‌نظیر و در مواقعی بی‌نظیر است. با این حال از نظر من این کتابخانه را می­توان در ردیف چهار کتابخانه برتر کشور در زمینه نسخه­های خطی دانست.»

 

 

وی درباره بهره‌گیری از ظرفیت این گنجینه­ها می‌افزاید: «اشکالی در طب سنتی ما و نسخه­های آن وجود دارد؛ کسانی که با نسخه­های خطی آشنایی دارند افرادی‌اند که در زمینه علوم انسانی تخصص و دانش دارند اما با موضوع طب آشنا نیستند. افراد پزشک هم با علوم انسانی آشنایی ندارند؛ علومی که دانستن‌شان برای بهره‌گیری از نسخه­های خطی آن لازم است. در این زمینه باید به چنین موضوعاتی توجه داشت. 

 

 

این پژوهشگر حوزه طب سنتی می‌گوید: «این خلاف تکامل معرفت بشری است که فکر کنیم از حدود هزار سال پیش تاکنون دانش بشری آنقدر رشد نکرده که ما محتاج مراجعه به نسخه­های خطی سده‌های پیش باشیم. با این حال از نظر من، پژوهشگر علوم انسانی به این دلیل به کتابی مثل قانون ابن سینا مراجعه می­کند که این کتاب باری از تاریخ علمی را با خود به همراه دارد.

 

 

امروزه برخلاف آنچنان که باید، بسیاری نگاه مثبتی نسبت به طب سنتی ندارند چه چیزهایی به این فاصله دامن می­زند؟

 

 

«قاسملو» تاکید می‌کند: «این موضوع تا اندازه‌ای دلایل اجتماعی دارد. آخرین باری که یک مادربزرگ را در حال قصه گفتن به نوه­اش دیده­اید کی بوده است؟ ذات جامعه، در تغییر کردن و دگرگونی است. این یک سوی قضیه است و این که درباره استفاده پزشکان از طب سنتی حرف بزنیم هم سوی دیگر. در این زمینه باید بدانیم که آیا کلیدواژه درستی داریم یا نه؟ واژه «طب سنتی» کلیدواژه درستی نیست و یک تکیه کلام است. واژه طب سنتی ناظر به آن بخشی است که منشا آن اطلاعات سینه‌به‌سینه مادربزرگ­ها است. آنچه ما از آن حرف می­زنیم پزشکی دوره اسلامی است. باید بین این دو مفهوم تفاوت قائل شد. خود این موضوع، دلیلی است که مردم را از طب دوره اسلامی دور کرده است.

 

 

عضو گروه طب اسلامی و طب سنتی فرهنگستان علوم پزشکی ایران به این نکته اشاره می‌کند که برگزاری نمایشگاه­هایی همچون آنچه در موسسه کتابخانه و موزه ملی ملک درباره شناخت گیاهان دارویی و آشنایی با نسخه­های خطی طب ایرانی- اسلامی، می­تواند در گسترش این سبک از زندگی تاثیرگذار باشد.

 

 

به گفته وی، رواج پزشکی دوره اسلامی اتفاق خوبی است. برنامه­هایی مثل برنامه مجموعه کتابخانه و موزه ملی ملک هم در این زمینه کار نتیجه‌بخشی است. اما این کارها باید با احتیاط انجام شود. باید مواظب بود تا عامه مردم را دچار توهم و اشتباه در این زمینه نکنیم و آن­ها را به حوزه افراد نامتخصص نکشانیم. در هر حال برگزاری این برنامه­ها حرکتی است به سمت دست‌یابی به یک فرهنگ ناب. از تاثیر بسیار زیاد این اتفاق­ها در فرهنگ عام نمی­توان چشم پوشید.

 

 

دکتر «فرید قاسملو» تصریح می کند: از سویی باید گفت که وجه تمایز موزه­های راکد و موزه­های زنده، در برگزاری چنین نمایشگاه­هایی است. همچنین موزه­ها معمولا اشیای دیدنی زیادی در انبارهای خود دارند که کم‌تر فرصتی برای دیده شدن آن­ها دست می­دهد. این نمایشگاه­ها می­تواند بهانه خوبی برای نمایش گنجینه­های کم‌تر دیده‌شده باشد.